An ninh năng lượng không chỉ là của riêng ngành điện

Share Button
Cuộc họp mới đây về tình hình thực hiện các dự án phát triển của ngành điện, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải một lần nữa khẳng định: Chính phủ, cơ quan quản lý không can thiệp sâu vào hoạt động của các DN.

Trước hết, các DN phải chủ động thoả thuận với nhau, khi không thể thống nhất cơ quan quản lý sẽ nhập cuộc. Tuy nhiên, trong khi các DN điện, khí, than, xây dựng dường như còn phải loay hoay với việc bảo vệ quyền lợi của DN mình thì vấn đề an ninh năng lượng vẫn còn ngổn ngang với nhiều bài toán khó tìm được lời giải nếu không có những quyết sách hợp lý và quyết liệt của Chính phủ.

Chỉ cách đây mấy tháng, thời điểm “căng thẳng nhất” về thiếu điện, EVN đã phải “toát mồ hôi” với việc British Petrolium (BP) thông báo dừng cung ứng khí để duy tu bảo dưỡng. Trong khi EVN lại đang cần phải được cung ứng đủ khí cho việc sản xuất điện vì mục tiêu đảm bảo năng lượng là tối quan trọng. Tuy nhiên phía BP cũng có cái lý của mình như: đã hợp đồng với đối tác, nếu thay đổi phải chịu phạt tiền, nếu để chậm hơn nữa sẽ vào mùa biển động rất khó duy tu bảo dưỡng… Nếu xét quyền lợi của từng DN, chẳng bên nào chịu bên nào. Vậy nên, phải có nhiều cuộc họp với sự can thiệp từ trên xuống để kế hoạch trên của BP được lùi lại vào thời điểm đỡ căng thẳng hơn cho việc cung điện. Nhưng không chỉ EVN “hết hơi” với vụ việc này mà bản thân Tập đoàn Dầu khí cũng thiệt hại không kém…

Tiếp đến là câu chuyện giữa Tập đoàn Than và Khoáng sản VN (TVN) và EVN. Mỗi lần than rục rịch tăng giá là ngành điện kêu và ngược lại ngành than cũng kêu không kém khi điện tăng giá… Ngành than cũng đạt mục tiêu về xuất khẩu để thu nhiều ngoại tệ hơn. Ðiều này góp phần tạo nên những con số ấn tượng cho việc tăng trưởng của ngành than. Tuy nhiên, ngành điện lại đang phải tính toán chuyện nhập khẩu than. Nếu nhập từ Indonesia thì than loại tốt rất khó nhập và hoàn toàn có thể rơi vào tình trạng “nhập tro về chôn tro”. Nếu nhập khẩu than tốt từ Australia thì lại vấp phải bài toán kinh tế đi kèm với những điều kiện hạ tầng cầu cảng và tàu bè… Trong tương lai việc NK than sẽ gần như không tưởng bởi nước nào cũng lo giữ an ninh năng lượng. Giải pháp để dung hoà quyền lợi là việc hai tập đoàn này bắt tay ký kết khai thác than dài hạn. Việc này còn có ý nghĩa dài hơi cho việc quy hoạch XK than trong giai đoạn tới. Nó thực sự quan trọng hơn việc ngành than yêu cầu những nhà máy điện mua than trong nước thì TVN phải nắm giữ 30-40% cổ phần hay việc ngành điện kiến nghị được tham gia CPH một số mỏ than!

Còn về các dự án thủy điện, để nâng cao năng lực thi công cho các DN xây dựng, Chính phủ đã xây dựng cơ chế đặc biệt, theo đó các tổ hợp nhà thầu được chỉ định theo răng lược để DN mạnh kèm DN yếu khi thi công các công trình. Thế nhưng, đến nay dù là mạnh hay yếu thì các DN xây dựng đều phải căng mình để chạy đủ các công trình từ Nam ra Bắc. Thay vì mạnh nâng yếu, các DN xây dựng lại thiếu sự hợp tác tích cực với nhau khiến cho bức tranh chung về các dự án thủy điện là yếu và thiếu, sự bổ sung sức mạnh hầu như không được các DN xây dựng chú trọng đến.

Cạnh tranh là qui luật thị trường, bảo toàn và phát triển vốn là tính toán không thể thiếu đối với DN, nhưng muốn phát triển trong một cộng đồng chung, các DN cũng phải hợp sức. Những tổn thất hay khó khăn nêu trên sẽ không xảy ra nếu các DN có ý thức hợp tác với nhau tốt hơn trước khi lại trông đợi sự can thiệp của cấp trên theo hướng có lợi cho DN mình.

(Nguồn: Icon)
Share Button