Tạo môi trường thông thoáng cho doanh nghiệp

Share Button
(HNMO) – Theo Luật Doanh nghiệp 2005 (LDN) và Nghị định 139/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành LDN, tất cả những giấy phép (GP), điều kiện kinh doanh (ĐKKD) không được quy định tại Luật, Pháp lệnh, Nghị định của CP (vẫn được gọi là “giấy phép con”), sẽ tự hết hiệu lực từ 1-9-2008.

Như vậy từ 1/9/2008 hàng trăm GP con do các bộ, ngành quy định trái luật trước đây sẽ tự động được bãi bỏ, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, giúp cho doanh nghiệp (DN) thuận lợi hơn trong việc thành lập mới và mở rộng hoạt động.

Kết quả rà soát của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương qua 43 luật và pháp lệnh, 108 nghị định, 350 quy định và thông tư của các Bộ, Việt Nam có 400 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, thể hiện ở hơn 300 loại GP và gần 100 hình thức khác. Trong số đó, có 50 loại ngành nghề kinh doanh, kèm theo ĐKKD được quy định tại thông tư và quy định của các Bộ;  25 loại chỉ quy định về loại ngành nghề kinh doanh, nhưng không có quy định về ĐKKD; 84 loại ngành nghề kinh doanh có điều kiện quy định tại luật, pháp lệnh, nghị định, quyết định của Chính phủ, nhưng ĐKKD lại được quy định ở thông tư, văn bản cấp Bộ; 28 ĐKKD quy định tại thông tư của các Bộ và khắt khe hơn nhiều so với quy định tại LDN. Từ 1-9-2008, các GP, ĐKKD không có trong luật, Nghị định sẽ tự động hết hiệu lực…

Xin giấy phép, làm đủ các thủ tục hành chính luôn là nỗi lo của DN

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Đình Cung, Trưởng ban Nghiên cứu Chính sách Kinh tế Vĩ mô (Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương) cho biết: Hoạt động quản lý Nhà nước là nhằm để bảo vệ lợi ích chung cho toàn xã hội. Việc quy định GP, ĐKKD là một trong những công cụ quản lý của Nhà nước. Tuy nhiên, ở Việt Nam có thực tế là các GP, ĐKKD thường do các Bộ vừa ban hành, lại vừa triển khai áp dụng nên gây ra tình trạng “vừa đá bóng, vừa thổi còi”, chỉ bảo vệ lợi ích cục bộ cho ngành mình. Vì vậy, để các quy định về GP, ĐKKD phải phục vụ chung cho lợi ích xã hội, LDN năm 2005 đã yêu cầu từ năm 2006 trở đi, mọi GP, ĐKKD ban hành phải do Thủ tướng Chính phủ, hoặc Quốc hội ban hành. Nhà nước không cấm các Bộ sử dụng các loại GP để phục vụ cho quản lý Nhà nước tại lĩnh vực của mình; không cấm các Bộ kiến nghị để Thủ tướng Chính phủ, Quốc hội ban hành luật, GP để quản lý. Nhà nước chỉ cấm việc các Bộ, Ngành, Địa phương “tự tiện” ban hành luật lệ riêng thông qua “GP con”.

Nếu theo LDN 2005, đúng ra từ 1/1/2006, tất cả “GP con” đã phải hết hiệu lực. Tuy nhiên, để các Bộ, ngành, địa phương có thời gian chuẩn bị, Nghị định 139/NĐ-CP của CP đã nới thêm thời gian cho việc bãi bỏ “GP con” đến ngày 1-9-2008. Mặt khác, thời gian 2 năm cũng là để các Bộ, ngành, địa phương rà soát, đánh giá, phân loại các GP, ĐKKD và nếu minh chứng được sự cần thiết phải duy trì, kiến nghị Chính phủ ban hành các nghị định, quyết định trong đó có chứa đựng nội dung của GP đó.

Tuy nhiên, thời gian qua, chỉ có Bộ Xây dựng là hưởng ứng tích cực trong việc rà soát toàn bộ các thủ tục về đầu tư xây dựng, giảm bớt nhiêu khê, phiền hà cho DN trong lĩnh vực đầu tư xây dựng. Trước đây, để thực hiện một dự án, chủ đầu tư thường phải làm đủ 33 thủ tục hành chính và thời gian chuẩn bị trung bình mất tới 3 năm cho 1 dự án. Điều này không những gây khó khăn cho chủ đầu tư, kéo dài thời gian thực hiện dự án, mà còn làm hao tốn tiền của Nhà nước.

Khắc phục tình trạng trên, Bộ Xây dựng đã yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố rà soát lại các văn bản, bãi bỏ các quy định về thủ tục không đúng với quy định, đồng thời chấn chỉnh cán bộ, công chức trực tiếp giải quyết các thủ tục đầu tư, không được tự đặt thêm các thủ tục khác. Về những thủ tục hành chính cần được bãi bỏ, Bộ Xây dựng đề nghị Chính phủ cải tiến thủ tục giao đất, cho thuê đất, tính giá đất bồi thường, GPMB và thu tiền sử dụng đất trong Luật Đất đai; ban hành các văn bản hướng dẫn giải quyết các vướng mắc, khó khăn cho nhà đầu tư. Bên cạnh đó, Bộ cũng đề nghị Thủ tướng Chính phủ bãi bỏ quy định về đăng ký và cấp giấy chứng nhận đầu tư đối với những dự án đầu tư trong nước, vì các quy định này đang làm phát sinh nhiều thủ tục cho nhà đầu tư và gây thêm áp lực công việc cho cơ quan quản lý nhà nước… Với việc đề nghị bỏ bớt 7 thủ tục hành chính trong đầu tư, cải tiến quy trình, Bộ Xây dựng hy vọng sẽ giảm  thời gian trung bình cho 1 dự án xuống còn 1 năm … Tuy nhiên, bên cạnh những động thái tích cực của Bộ Xây dựng, hiện còn rất nhiều Bộ, ngành, địa phương khác khá “im hơi, lặng tiếng” trong việc bãi bỏ “GP con”, giảm đi những nhiêu khê phiền hà cho DN…

Ở một góc độ khác, ông Trần Hữu Huỳnh – Trưởng ban Pháp chế Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI) cảnh báo: Ở một số lĩnh vực của các Bộ, ngành vẫn cần có GP, ĐKKD để dễ quản lý, tránh trường hợp tạo ra ” khoảng trống” về luật. Tuy nhiên, để áp dụng cần phải đưa vào trong các Nghị định, Quyết định… của CP. Đơn cử như việc thành lập trường mầm non, cần phải kiểm soát về hệ thống cơ sở vật chất, giáo viên đạt chuẩn… Nay nếu GP, hoặc ĐKKD thành lập trường mầm non bị bãi bỏ dễ dẫn tới tình trạng các trường mọc lên tràn lan, không theo quy chuẩn nào, sẽ ảnh hưởng không tốt đến cộng đồng và chất lượng giáo dục.

Còn theo ông Cung, nếu để xảy ra tình trạng, ngành nghề cần quản lý mà lại không có cơ sở pháp lý để quản, người đứng đầu các Bộ, ngành sẽ phải chịu trách nhiệm, bởi Chính phủ đã để thời gian 2 năm cho công tác chuẩn bị. Đối với trường hợp thành lập trường mầm non, nếu quy định ĐKKD quá chặt sẽ phát sinh các hoạt động “chui”, phi chính thức. Bỏ bớt thủ tục, nới lỏng các điều kiện thành lập, thì các trường sẽ phải tự cạnh tranh theo nguyên tắc thị trường, mở rộng quy mô, đáp ứng tốt hơn cho nhu cầu của xã hội…

Dưới góc nhìn của DN, ông Nguyễn Học Đức, Giám đốc Cty CP đầu tư và phát triển CN Đức – Việt cho rằng, thực hiện Nghị định 139/NĐ – CP là cần thiết, bởi càng bỏ bớt nhiều thủ tục, giấy phép DN càng đỡ khổ. Đáng ra các loại “GP con” phải được bãi bỏ ngay từ năm 2005, khi Luật DN có hiệu lực. Để thời gian tới 1/9/2008 mới áp dụng là quá đủ cho các, bộ, ngành, địa phương chuẩn bị. DN trong nước mong rằng đây sẽ là thời hạn cuối cùng để bãi bỏ hàng loạt “GP con”…

Rõ ràng rằng, với việc bãi bỏ các loại “GP con” môi trường kinh doanh sẽ được cải thiện đáng kể, và DN sẽ có điều kiện phát triển tốt hơn. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng hơn là việc thực hiện phải làm triệt để, không “đánh trống, bỏ dùi” để rồi lại phát sinh các loại “GP con” dưới nhiều hình thức khác…

 

Trọng Quang – Lan Hương

Share Button