Tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp thép

Share Button
Việc tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp thép hiện nay đang thực sự cấp bách, bởi chính sách thuế không linh hoạt đã khiến lượng thép tồn đọng hiện nay lên tới gần nửa triệu tấn, lượng thép tiêu thụ giảm mạnh, ở mức thấp nhất từ trước tới nay.
 
Từ cuối tháng 6 đến giữa tháng 8 vừa qua, Bộ Tài chính hai lần điều chỉnh thuế suất thuế xuất khẩu đối với mặt hàng sắt, thép từ 2% lên 10% rồi 20% với lý do nhằm hạn chế “làn sóng” xuất ngược thép ra nước ngoài. Việc điều chỉnh thuế đã làm cho lượng thép tồn đọng tại các doanh nghiệp (DN) hiện đã lên tới gần nửa triệu tấn, các DN sản xuất kinh doanh thép đang thật sự gặp khó khăn.
 
Tồn đọng phôi thép
 
Thời điểm đầu năm, giá thép trong nước bị khống chế ở mức thấp giá phôi thép thế giới lại tăng, một số DN còn dư phôi thép nhập khẩu từ trước đã xuất khẩu để kiếm lời. Việc này khiến người ta lo ngại xảy ra tình trạng thiếu hụt phôi thép trong nước, làm giá thép tăng vọt. Nhưng mọi diễn biến sau đó lại đảo chiều. Trong tác động của lạm phát và nỗ lực kiềm chế lạm phát của Nhà nước, siết chặt hoạt động tài chính, tín dụng và giãn, hoãn tiến độ một số công trình, nhu cầu thép bị giảm mạnh, cung lại vượt cầu nhưng chính sách thuế đối với việc xuất khẩu phôi thép vẫn không thay đổi.
 
Chính sách thuế thiếu linh hoạt, đi chậm một bước so với thực tế đã khiến DN sản xuất thép lâm vào cảnh khó khăn lớn về tài chính do bị tồn đọng phôi thép. Ông Ðỗ Văn Thanh, Chủ tịch HÐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần thép Ðình Vũ (Hải Phòng) bức xúc: “Cách đây vài tháng, giá thép trên thế giới tăng cao, khoảng 1.150 đến 1.250 USD/tấn, hiện nay xuống chỉ còn 750 – 760 USD/tấn (giá CIF). Nếu không bị chặn bởi chính sách thuế, công ty có thể ký hợp đồng xuất khẩu 45 nghìn tấn thép, hưởng chênh lệch bình quân 480 – 500 USD/tấn. Như vậy là doanh nghiệp chúng tôi đã bị thiệt hại hơn 21 triệu USD từ sự tham mưu thiếu chính xác này”.
 
Theo các doanh nghiệp sản xuất thép, hiện nay tiêu thụ thép đang giảm mạnh, tháng 8 vừa qua, lượng thép tiêu thụ khoảng 120 nghìn tấn, chỉ bằng một nửa so với tháng trước và là tháng tiêu thụ thấp nhất từ trước đến nay. Các doanh nghiệp cán thép không mua thêm phôi thép do sản phẩm tiêu thụ chậm và có sự tích trữ lượng phôi từ trước.
 
Trong khi đó, thuế xuất khẩu tăng cao, giá phôi thép ở ngoài nước hạ, các doanh nghiệp sản xuất thép không thể xuất khẩu nổi. Thậm chí, các doanh nghiệp cho rằng, giá phôi thép của thế giới “chạm đáy” như hiện nay, xuất khẩu phôi thép với mức thuế 0% vẫn không có lãi. Phôi thép tồn đọng, làm cho tình hình tài chính của các doanh nghiệp khá bi đát.
 
Hiện nay, lượng phôi thép tồn đọng tại Công ty cổ phần thép Ðình Vũ lên đến 22 nghìn tấn, có nghĩa là gần 500 tỷ đồng, không quay vòng vốn được. Phôi thép tồn tràn từ kho ra xếp bạt ngàn ngoài bãi phơi nắng mưa. Vốn để nhập phôi hoặc thép phế liệu đều vay từ ngân hàng, khi sản phẩm không tiêu thụ được, doanh nghiệp không có khả năng trả nợ. Hơn thế, giá thép phế liệu (đầu vào) nhập khẩu trước đó cao tương đương giá phôi thép hiện nay, càng khiến doanh nghiệp bí hơn.
 
Phôi thép không bán được, doanh nghiệp vẫn buộc phải trả vốn vay với lãi suất cao, chưa kể lương công nhân, tiền điện mỗi tháng hàng chục tỷ đồng. Ðến ngày 11-9, Công ty cổ phần thép Ðình Vũ đã ngừng sản xuất năm ngày để tranh thủ “bảo dưỡng máy móc”, còn Công ty cổ phần thép Vạn Lợi ngừng từ nửa tháng nay.
 
Một nghịch lý của thị trường thép hiện nay là mặc dù thiếu phôi thép, sản lượng chỉ đáp ứng 50% nhu cầu, nhưng phôi tồn đọng hàng trăm nghìn tấn và không tìm được “đầu ra”, các doanh nghiệp bất đắc dĩ trở thành kho dự trữ phôi thép.
 
Kiến nghị giải pháp tháo gỡ
 
Việc dự đoán thiếu thép trong nước khi doanh nghiệp xuất phôi ra nước ngoài và áp mức thuế suất thuế xuất khẩu 20% đã chứng tỏ các cơ quan dự báo không lường được việc giãn, hoãn tiến độ hàng loạt dự án và siết chặt tín dụng của Chính phủ. Rõ ràng, nếu công tác dự báo tình hình thị trường tốt hơn, chính sách điều chỉnh linh hoạt, doanh nghiệp có thể chủ động sản xuất, tránh được thiệt hại.
 
Dự báo, từ nay đến cuối năm, khả năng tiêu thụ thép sẽ khả quan hơn, do các công trình đẩy nhanh tiến độ hoàn thành dịp cuối năm và nhu cầu xây dựng của người dân cũng tăng cao.
 
Mặt khác, lạm phát bước đầu được kiềm chế, các ngân hàng đang có xu hướng giảm lãi suất cũng sẽ góp phần giảm bớt áp lực cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, những dự báo xa vẫn chưa thể khiến khó khăn trước mắt của các DN giảm bớt được bao nhiêu.
 
Hiệp hội Thép Việt Nam và các doanh nghiệp thép đã  gửi văn bản đề nghị cơ quan chức năng, khảo sát, đánh giá đúng tình hình và đề xuất, kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành có biện pháp cụ thể tháo gỡ khó khăn cho họ, nếu thấy cần thiết, Nhà nước có thể mua phôi thép do doanh nghiệp sản xuất để dự trữ quốc gia, hoặc giảm thuế xuất khẩu, ưu đãi về tài chính nhằm giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp trong sản xuất, kinh doanh. Nghiên cứu thành lập quỹ dự trữ phôi thép, giao cho Bộ Công thương thực hiện, nhằm bình ổn giá trong nước khi giá phôi thép thế giới có biến động lớn,… Thành lập quỹ dự trữ phôi thép là cách làm hiệu quả để quản lý thị trường thép bền vững, nhưng lại vấp phải khó khăn do khó tìm được nguồn vốn rất lớn này. Mặt khác, công tác dự báo hiện nay vẫn đang là khâu yếu, khi không lường trước được những biến động của thị trường thế giới và trong nước.
 
Mới đây, Bộ Công thương đã chính thức có công văn gửi Bộ Tài chính đề nghị giảm thuế suất xuất khẩu phôi thép từ 20% trở về mức 5%, hoặc có chính sách tài chính hỗ trợ các nhà sản xuất phôi thép giải quyết khó khăn về vốn để thúc đẩy sản xuất trong nước phát triển. Ðây cũng lại là hành động can thiệp quá chậm chạp vì một số doanh nghiệp hiện đã đình đốn sản xuất, đứng trước nguy cơ phá sản. Thậm chí, với mức thuế 5%, các doanh nghiệp cũng vẫn khó khăn bởi kể cả thuế suất là 0% thì họ vẫn bị lỗ và không thể cạnh tranh được với phôi thép thế giới. Nhưng dù sao, một giọt nước cũng có thể làm vơi đi cơn khát, vấn đề đặt ra hiện nay là bao giờ doanh nghiệp sản xuất phôi thép mới nhận được câu trả lời chính thức?

QUANG HƯNG


Share Button